Geschiedenis
De H.-Magdalenakerk heeft een geschiedenis van 150 jaar en is gebouwd in (Engelse) neo-gotische stijl. In 2002 was Brugge culturele hoofdstad van Europa en kreeg het gebouw, onder impuls van YOT, een nieuwe binnenarchitectuur.
Neogothisch Gesamtkunstwerk
De Brugse architect Pierre Buyck tekende omstreeks 1848 de plannen voor de Magdalenakerk op aanwijzingen van de Engelse bouwmeester Thomas Harper King en diens leermeester August Welby Northmore Pugin, beiden thuis in het toenmalig anglofiele Brugge. Het resultaat was een merkwaardige constructie die tussen 1850 en 1853 door aannemer Antoine Verbeke hier bezuiden het voormalig domein van de Minderbroeders werd neergezet.
Toen ook het interieur in 1910 helemaal was afgewerkt kon men spreken over een uniek neogotisch Gesamtkunstwerk van architectuur, meubilair, decoratie en kleurgebruik.
Veranderingen doorheen de jaren
Helaas ging in de jaren zestig, onder invloed van verkeerd begrepen nieuwe kerkelijke inzichten en terwijl de neogotische stijl nauwelijks nog waardering genoot, een belangrijk deel van het meubilair en van het glas in lood verloren en werd het hele interieur, altaren en beelden incluis, egaal wit geschilderd.
Nadat in 1986 de kunsthistorische authenticiteit enigszins werd hersteld, leidde het Yot-project van 2002 tot een nieuwe hedendaagse ingreep die evenwel het overgebleven neogotisch erfgoed in ere wilde houden.
Eigenzinnige parochiekerk
De parochiekerk van -voluit- de Heilige Magdalena en de Heilige Katharina is de uiteindelijke thuishaven van de kerkgemeenschap van Sinte Katelyne die, aanvankelijk gevestigd buiten de zuidelijke stadsomwalling (1380), na krijgsgeweld een wisselend onderkomen moest zoeken bij de Franciscaanse Willemijnen aan de Gentpoort, in een zijkapel van de O.L.Vrouwkerk en in de Wolleweverskapel bij de Katelijnepoort om omstreeks 1840 te belanden in de kapel van het Magdalenagesticht aan de Garenmarkt.
Intussen werd besloten een nieuwe parochie te stichten voor de groeiende bevolking van Zuid-Brugge tussen Coupure en Visspaanstraat en daarvoor een kerk te bouwen beneden het vroegere Minderbroedersdomein dat omstreeks dezelfde tijd als Jardin Botanique -nu Astridpark- werd aangelegd. De parochie bestond voor het overgroot deel uit behoeftigen en dit gaf aan de vormgeving van de kerk en haar binnenkant een bewust sobere en bescheiden expressie waarbij de zielzorg primeerde op de historische referenties. Deze eigenzinnigheid drukte zich nog uit in de noordwaartse gerichtheid van het gebouw, haar "Engelse" inspiratie en haar betrokkenheid met de natuurlijke en menselijke omgeving.
En het is dan ook geen toeval dat de Magdalenakerk, ietwat terzijde van de trotse Brugse skyline, het YOT-experiment herbergt voor ruimere spirituele oriëntering, waarbij elke voorbijganger en zinzoeker, van welke overtuiging ook, een welkome gast is.
YOT: Hoe het allemaal begon
"Het zou leuk zijn om eens wat wind door onze Kerk te laten waaien", stond in de brief. Er waren op haar symposium op zondag 23 januari 2000 alvast drie windmakers uitgenodigd: beeldend kunstenares Claire Van den Abbeele, architect Lode Van Den Broeck en publicist Marinus van den Berg, tevens pastoor in een verpleeghuis te Rotterdam.
De dag lag in het zijdelings verlengde van een aantal vergaderingen van de grote groep vrijwilligers die toen nog de naam Christenen in Brugge 2002 aan het zoeken was. Er was in deze kringen al vaker sprake geweest van iets als kerkheroriëntering en iemand had zelfs even losjes uit de pols een braakliggende kerk zoals de Madeleine op tafel gegooid.
Voor Sofie Verscheure was Brugge Culturele Hoofdstad 2002 niet eens nodig geweest om haar stokpaard de sporen te geven. Maar sinds monseigneur Laridon de weg voor had gebaand was er geen houden meer aan. Zij beschikte over een geëngageerde kennissenkring en moest enkel nog het startschot afwachten. Deze dag was dan ook al grondig voorbereid op 26 november 1999 bij pastoor Jef Quaghebeur, die zich nu discreet maar aandachtig tussen de gasten bevond."
[Rik Gerard, Madeleine, Madeleine]
maandag 26 april 2002
Ruim twee jaar later bericht het VRT journaal over de start van een nieuw project. YOT is een experiment rond ruimte, mens en religie in de Brugse Magdalenakerk. In zijn toespraak licht interieurarchitect Tom Callebaut het resultaat toe. Samen met Stefaan Onraet ontwierp hij de nieuwe inrichting van de Magdalenakerk.
Aan de opening lagen twee jaar intensief werk vooraf. Tom Callebaut werd als professionele kracht aangetrokken om het project te coördineren. Een team van zeven mensen werd gevormd: Koen Dekorte, Rik Gérard, Patrick Perquy, Jef Quaghebeur, Koen Seynaeve, Eric Vanhove en Sofie Verscheure. Tal van mensen verleenden hun medewerking, vooral zij die met de dagelijkse werking van kerk en liturgie bezig waren. Het team kwam in maart 2001 tot de definitieve omschrijving van het project. Voor de realisatie kwam er financiële steun van de Stad Brugge, het Bisdom Brugge, sponsors en heel veel particulieren.
Na de realisatie werd in september 2002 Koen Dekorte aangesteld als coördinator om het project verder op te volgen.
van toen tot nu
En zo experimenteerde YOT vzw – als pilootproject in Vlaanderen – tien jaar lang in de Magdalenakerk: hoe kan de kerkruimte terug een plek worden voor levensbeschouwing voor een brede groep van mensen? Verdieping van de traditie en verruiming van het kerkgebruik stond voorop. Op het snijpunt van hedendaagse kunst, erfgoed en de joods-christelijke traditie waagde YOT zich aan ‘een experiment rond ruimte, mens en religie’.
Intussen werden ook twee nevenwerkingen opgericht. Om te antwoorden op vragen n.a.v. de concrete realisatie van het YOT-architectuurproject werd in 2006 YOT-b opgericht: een team dat groepen begeleidt bij het opstarten en de ontwikkeling van vernieuwende projecten op het kruispunt van vormgeving en spiritualiteit. In 2010 werd de experiëntie geopend: een oefenplek in de Brugse binnenstad met eigenzinnige ruimtes én letterlijk en figuurlijk een passageplek tussen traditie en toekomst.
Na tien jaar werking werd het echter tijd voor een vervelling: nieuwe mensen, nieuw logo en baseline, nieuwe perspectieven, nieuwe uitdagingen. Het nieuwe YOT was geboren.